Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ελλάδα: Mετά την οικονομική χρεοκοπία έρχεται και η δημογραφική...

Άρθρο του Αναστάσιου Λαυρέντζου

Την τελευταία πενταετία η ελληνική
κοινή γνώμη ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με το ζήτημα της οικονομίας, ξεχνώντας τα άλλα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα. Αυτό έως έναν βαθμό είναι δικαιολογημένο. Ωστόσο, θα πρέπει να τονίσουμε ότι το οικονομικό ζήτημα είναι μεν το αμεσότερο, αλλά δεν είναι το σημαντικότερο ελληνικό πρόβλημα. Το κύριο και μέγα ελληνικό ζήτημα για τις επόμενες δεκαετίες θα είναι το δημογραφικό. Ας δούμε γιατί.

Ελλάδα: Σε τροχιά δημογραφικής παρακμής

Η Ελλάδα και προ της κρίσης που ξέσπασε το 2010 ήταν μια χώρα με σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα, αφού ήδη από τη δεκαετία του 1980 ο αριθμός των γεννήσεων σημείωσε ραγδαία πτώση, φτάνοντας για πρώτη φορά το 1996 να εξισωθεί με τους θανάτους. Έκτοτε και για μια περίπου δεκαετία οι γεννήσεις ήταν περίπου ίσες με τους θανάτους. Έτσι ο ελληνικός πληθυσμός παρέμεινε στάσιμος, αλλά παράλληλα γερνούσε. Μετά από μια σύντομη αλλά προσωρινή ανάκαμψη των γεννήσεων στην πενταετία 2005-2009 – η οποία εν πολλοίς οφειλόταν και στη γονιμότητα των αλλοδαπών – με την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης οι γεννήσεις σημείωσαν απότομη πτώση. Το αποτέλεσμα ήταν για πρώτη φορά το 2011 οι θάνατοι να ξεπεράσουν τις γεννήσεις και η κατάσταση να χειροτερεύει σε κάθε επόμενη χρονιά. Άρχισε δηλαδή να συμβαίνει αυτό που ήδη προδίκαζαν οι δημογραφικοί δείκτες, αλλά συμβαίνει με μια επιπρόσθετη σφοδρότητα λόγω της οικονομικής κρίσης.

Για να μιλήσουμε συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία που έχουν δημοσιευτεί από την ΕΛΣΤΑΤ, το 2013 οι θάνατοι στην Ελλάδα ήταν 111.794, ενώ οι γεννήσεις ήταν 94.134. Από αυτές οι 13.194 ήταν γεννήσεις από αλλοδαπές μητέρες. Το 2013 λοιπόν, μόνο από τη διαφορά γεννήσεων – θανάτων ο ελλαδικός πληθυσμός μειώθηκε κατά 17.660 άτομα. Αν αφαιρέσουμε τις γεννήσεις αλλοδαπών, η μείωση για τον ελληνογενή πληθυσμό φτάνει τα 30.854 άτομα μόνο σε μια χρονιά! (σ.σ. η συνεισφορά των αλλοδαπών στους θανάτους είναι αμελητέα, λόγω της πολύ μικρότερης μέσης ηλικίας τους.) Όσο και αν τα στοιχεία αυτά φαίνονται ανησυχητικά, θα πρέπει να τονίσουμε ότι αυτή είναι μόνο η αρχή...

Η παγίδα της χαμηλής γονιμότητας

Για να καταλάβουμε τί πρόκειται να συμβεί στο μέλλον, θα αναφέρουμε ότι για να μπορεί ένας πληθυσμός να ανανεώνεται ομαλά, θα πρέπει κάθε γυναίκα να φέρνει στη ζωή κατά μέσο όρο 2,1 παιδιά. Το όριο αυτό τίθεται από τους δημογράφους, ώστε να εξασφαλίζεται ότι κάθε γυναίκα θα γεννήσει μια κόρη που θα την αντικαταστήσει. Στην Ελλάδα μετά το 1981 ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα έπεσε κάτω από το όριο αυτό και σήμερα βρίσκεται στη χαμηλή τιμή των 1,3 παιδιών ανά γυναίκα. Με αυτά τα επίπεδα γονιμότητας είναι μαθηματικά βέβαιο ότι ο ελληνικός πληθυσμός εισέρχεται (έχει εισέλθει ήδη!) σε μια διαρκή και ασταμάτητη συρρίκνωση. Ο μηχανισμός αυτού του καθοδικού δημογραφικού σπιράλ είναι απλός: κάθε γενιά γυναικών θα είναι μικρότερη από την προηγούμενη, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός να μειώνεται συνεχώς. Αυτή είναι η λεγόμενη «παγίδα χαμηλής γονιμότητας».

Η οικονομική κρίση εντείνει το ελληνικό δημογραφικό πρόβλημα

Στα παραπάνω θα πρέπει κανείς να προσθέσει τις παρενέργειες της οικονομικής κρίσης για να έχει την πλήρη εικόνα. Την ώρα που ο ελληνικός πληθυσμός ξεκινά τη δημογραφική του κάθοδο, δέχεται ένα διπλό πλήγμα: οι Ελληνίδες τα επόμενα χρόνια θα γεννήσουν ακόμη λιγότερα παιδιά λόγω των δυσχερών οικονομικών συνθηκών, ενώ παράλληλα ένα σημαντικό τμήμα του νεανικού πληθυσμού από το οποίο περιμένουμε να παραχθούν αυτές οι γεννήσεις θα διαρρεύσει μέσω της μετανάστευσης στο εξωτερικό. Έχουμε λοιπόν έναν εξαιρετικά δυσμενή συνδυασμό γεγόνοτων, ο οποίος θυμίζει πάρα πολύ αυτό που συνέβη μετά το 1990 στη Βουλγαρία. Τί όμως συνέβη στη Βουλγαρία, για να αντιληφθούμε τί επίκειται και στην Ελλάδα;

Βουλγαρία: Mια δραματική προειδοποίηση για την Ελλάδα

Η Βουλγαρία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της πληθυσμιακής καθίζησης που μπορεί να υποστεί μια χώρα, όταν αδύναμα δημογραφικά δεδομένα συνδυαστούν με τη βύθιση των γεννήσεων και τη μεταναστευτική εκροή που γεννά η οικονομική δυσπραγία: Από τα 9 εκατομμύρια πληθυσμού που είχε το 1989, σήμερα έχει μόλις 7,2 εκατομμύρια. Συνολικά δηλαδή έχασε το 20% του πληθυσμού της μέσα σε μια εικοσιπενταετία και σήμερα έχει λιγότερους κατοίκους από όσους είχε το 1950! Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος του προβλήματος, αρκεί να αναφέρουμε ότι μόνο στην περίοδο 2000-2013 η Βουλγαρία έχει χάσει από τη διαφορά γεννήσεων – θανάτων 545 χιλιάδες κατοίκους! Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η Βουλγαρία μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970 συμβάδιζε πληθυσμιακά με την Ελλάδα, αφού οι δύο χώρες έχουν σχεδόν τους ίδιους δημογραφικούς δείκτες (ίδια επίπεδα γονιμότητας). Η μόνη ίσως διαφορά είναι ότι η Βουλγαρία δεν είχε την μεταναστευτική εισροή από τα Βαλκάνια και την Ανατ. Ευρώπη που γνώρισε η Ελλάδα, και η οποία εν πολλοίς έχει «μασκάρει» έως σήμερα το ελληνικό δημογραφικό πρόβλημα. Ενδέχεται λοιπόν στο μέλλον ο συνολικός ελλαδικός πληθυσμός να μην γνωρίσει τόσο ραγδαία μείωση, αυτή τη φορά λόγω των μεταναστευτικών εισροών από την Ασία και την Αφρική που πλέον δέχεται, αλλά τότε θα έχουμε άλλης κλίμακας ζητήματα, τα οποία αποτελούν το αντικείμενο μιας άλλης ανάλυσης.

Υπαρξιακά ερωτήματα

Τα παραπάνω στοιχεία καταδεικνύουν με έναν απλό αλλά ξεκάθαρο τρόπο το τεράστιο πρόβλημα με το οποίο έρχεται αντιμέτωπη στις επόμενες δεκαετίες η ελληνική κοινωνία. Σε όσους πιστεύουν ότι ακόμη έχουμε χρόνο για να ασχοληθούμε με αυτό το ζήτημα, θα πούμε ότι οι δημογραφικές εξελίξεις μπορεί να είναι σχετικά αργές, αλλά τα αποτελέσματά τους είναι μη αναστρέψιμα. Αν πάλι κάποιοι πιστεύουν ότι όλα αυτά είναι ζητήματα που δεν τους αφορούν άμεσα, θα πρέπει να σκεφτούμε ότι ήδη αφήνουμε στα παιδιά μας μια πολύ βαριά οικονομική κληρονομιά. Έχουμε άραγε το δικαίωμα να τους δώσουμε μια κοινωνία που δεν θα είναι βιώσιμη; Μια κοινωνία που δεν θα μπορεί να τους δώσει σύνταξη ή περίθαλψη και που κάποια στιγμή θα υποχρεωθεί να αποδεχτεί εκατομμύρια αλλοδαπών, χωρίς να μπορεί να τους ενσωματώσει λειτουργικά και πολιτισμικά; Ποιό είναι άραγε το μέλλον αυτής της χώρας, η Βουλγαροποίηση ή η Λιβανοποίηση; Και ποιά θα είναι η τύχη της ελληνικής ταυτότητας; Μήπως λοιπόν εκτός από την οικονομική του χρεοκοπία, ο ελληνισμός βρίσκεται μπροστά σε ένα πολύπλευρο τέλος; Αυτά είναι τα μεγάλα ερωτήματα με τα οποία οφείλουμε να ασχοληθούμε άμεσα. Προτού οδηγηθούμε σε μια άλλη, κολοσσιαίων διαστάσεων και πολύ πιο μόνιμου χαρακτήρα χρεοκοπία...http://www.real.gr/

EMAIL THIVAHELLAS@YAHOO.COM


Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

HELLASTHIVA

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Κλέλια Ρένεση για Νέα Σμύρνη: «Μαζέψτε τα μαντρόσκυλα και σκύψτε το κεφάλι»

Η Κλέλια Ρένεση έχει αποδείξει επαλειμμένα πως είναι από τα δημόσια πρόσωπα που δε διστάζει να πει την άποψή της και συχνά παίρνει θέση για βασικά θέματα που αφορούν την κοινωνία εκφράζοντας τις σκέψεις της με αρκετά αιχμηρό τρόπο. Αφορμή για το νέο δημόσιο ξέσπασμα της ηθοποιού στάθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από τον κοροναϊό, οι παρενοχλήσεις στον καλλιτεχνικό κόσμο αλλά και τα πρόσφατα επεισόδια αστυνομικής βία στη Νέα Σμύρνη.

Παιδική παχυσαρκία και bullying: Δύο συγκοινωνούντα δοχεία με τραγικές συνέπειες

«Το παιδί μου είχε πάντα την τάση να έχει κιλά. Οποιος δεν γνωρίζει την εξάρτηση από το φαγητό, δεν μπορεί να καταλάβει, η ζάχαρη και το αλάτι είναι ναρκωτικά. Ετσι πάχυνε. Είχαμε δυσκολίες να βρούμε ρούχα, να φορέσει ένα φόρεμα που ήθελε, να ακολουθήσει τις παρέες, ακόμη και λόγω ταχύτητας στο βάδισμα, να κάνει γυμναστική. Ολα αυτά οδήγησαν το παιδί να κλειστεί μέσα γιατί έτσι αισθανόταν ψυχολογικά καλύτερα.

Καταναλωτές: Η πανδημία άλλαξε για πάντα αγορές και πληρωμές

Η πανδημία αποτέλεσε καταλύτη για μία σειρά από αλλαγές στη συμπεριφορά των καταναλωτών, σε ό,τι αφορά τόσο τις αγορές όσο και τις πληρωμές. Και στις δύο περιπτώσεις φαίνεται ότι η «μη επαφή» ήρθε για να μείνει. Από τη μια το 50% των καταναλωτών θα συνεχίσει να ψωνίζει online μόδα, όπως αποκαλύπτει έρευνα που πραγματοποίησε η μηχανή αναζήτησης καταστημάτων μόδας GLAMI, συγκεντρώνοντας περισσότερες από 4.000 απαντήσεις, ενώ από την άλλη, το 93% των συναλλαγών με κάρτες πληρωμών σε φυσικό κατάστημα γίνονται πλέον ανέπαφα, σύμφωνα με την Mastercard.

Με δέλεαρ τα υψηλά ενοίκια καλύπτονται με πάνελ 1.500 στρέμματα στον Δρυμό

Με «δέλεαρ» την προσφορά υψηλών τιµηµάτων για ετήσιο ενοίκιο που ανέρχονται στα 200 ευρώ το στρέµµα για συµβάσεις 25ετίας , µεσίτες οι οποίοι δρουν για λογαριασµό επενδυτών, «αλωνίζουν» την περιοχή και έχουν πείσει κυρίως ετεροαπασχολούµενους αγρότες κατόχους γης να π αραχωρήσουν τα χωράφια τους για να εγκατασταθούν φωτοβολταϊκά .

Τι να κάνετε εάν ο σκύλος σας φοβάται το νερό...

Έχετε σίγουρα δει σκυλάκια-δεινούς κολυμβητές να κλέβουν την παράσταση ,όχι μόνο σε ταινίες αλλά και δίπλα σας σε κάποια παραλία! Ωστόσο υπάρχουν και τα σκυλάκια που φοβούνται το νερό. Πώς όμως θα μπορέσετε να μάθετε και στο δικό σας να κολυμπά χωρίς φόβο και πρωτίστως με ασφάλεια;

ΠΑΟΚ: Κλειστή ως ένδειξη διαμαρτυρίας η 4 - Δεν διανοούμαστε το διαχωρισμό συνοπαδών μας.

Η ανακοίνωση του συνδέσμου για τον διαχωρισμό εμβολιασμένων και μη στα γήπεδα Οι ΣΦ ΠΑΟΚ κλείνουν την ιστορική ΘΥΡΑ 4 ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την πολιτκή που ακολουθείται για εμβολιασμένους και μη στα γήπεδα , δηλώνοντας ότι «δεν διανοούμαστε το διαχωρισμό των συνοπαδών μας επ ί καμίας απολύτως βάσης , είτε αυτή είναι ιατρική , είτε κοινωνική ,

Στο «φως» αρχαία πόλη 4.000 ετών στην ιρακινή έρημο...

Δέκα ομάδες από διεθνή Πανεπιστήμια εργάζονται στο νότιο Ιράκ και θα συνεχίσουν από τον Οκτώβριο τις ανασκαφές τους πάνω στη νέα ανακάλυψη που βρίσκεται στο Dhi Qar, όπου φιλοξενούνται πολλοί αρχαιολογικοί χώροι, συμπεριλαμβανομένων ναών ζιγκουράτ, αρχαίων τάφων και της λεγόμενης Οικίας του Αβραάμ. Ο αρχαίος αστικός οικισμός που πιστεύεται ότι χρονολογείται από τα

Πρόσκληση Βενιάμη στους νέους να έρθουν στη θάλασσα – Βολές κατά ΕΕ και Cosco

Πρόσκληση στους νέους να ανακαλύψουν «μια θάλασσα ευκαιρίες» επιλέγοντας ως επαγγελματική διέξοδος το ναυτικό επάγγελμα, απευθύνει η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών όπως τόνισε ο Πρόεδρός της κ. Θεόδωρος Βενιάμης μιλώντας στη διαδικτυακή εκδήλωση που διοργάνωσε το Συμβούλιο Διεθνών Υποθέσεων με θέμα: «Η Διάσταση της Ναυτιλίας».

Κέικ σοκολάτας με 2 μόνο υλικά από τον Δημήτρη Μακρυνιώτη

Υλικά 300 γρ.κλασική κουβερτούρα 4 μεσαία αυγά Προαιρετικά ξύσμα πορτοκαλιού ή μπαχαρικά της αρεσκείας σας Εκτέλεση Σε ένα μπεν μαρί, λιώνουμε την κουβερτούρα μας.

«Σταφίδιασε» τα σταφύλια ο καύσωνας, έως και 80% ζημιά στα κηπευτικά

Υπό συνεχή δοκιμασία βρίσκονται φέτος καλλιέργειες όλου του φάσματος και παραγωγοί καθώς καλούνται μέρα με τη μέρα να αντιμετωπίσουν τις ακραίες εναλλαγές καιρικών φαινομένων και θερμοκρασιών με τελευταίο «κατόρθωμα» του καιρού το συνεχιζόμενο καύσωνα που κλείνει ήδη πάνω από 10 ημέρες διάρκεια σε όλη τη χώρα.